سيد جعفر سجادى

1201

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى )

اهل آفرينش از نشاط آن ذره عين طرب شوند ، خارستان همه بوستان گردد ( از عده ج 5 ص 257 ) . تو و طوبى و ما و قامت يار * فكر هر كس به قدر همت اوست طَوالِع - ( اصطلاح عرفانى ) طوالع اول چيزى است كه پيدا مىشود از تجليات اسماء الهيه بر باطن بنده و آراسته ميگرداند اخلاق او را بنور باطن ، و انوار توحيد است كه تابش كند بر دلهاى اهل معرفت و موجب اطمينان دلهاى آنان شود ( از لمع ص 345 - كشاف ص 914 ) . خواجه گويد : طوالع ، ابتداى آفتاب توحيد است كه از مشرق غيب برآيد و بر اهل سعادت تابد و ولايت ظلمت و بناى پندار بردارد ، و دولت كواكب و ضياء برقرار بگذارد ، خورشيد دو است يكى بر جهان تابد و يكى بر جان ، آنكه بر جهان تابد ظلمت نگذارد و آن دگر كه بر جان تابد وحشت خلق نگذارد ، آن يكى برآيد نجوم نماند و آن دگر بر آيد رسوم نماند . ( از رسائل خواجه عبد الله ص 133 ) . خواجه عبد الله گويد : هر غم كه ز گيتى طالع گردد * در دم به من سوخته راجع گردد صبح فرج از مطلع اميد مگر * در طالع من نيست كه طالع گردد طَود - ( اصطلاح عرفانى ) اين كلمه را شيخ اشراق رمزى از انسان كامل داند ( تلويحات ص 106 ) طُورِ أيمَن - ( اصطلاح عرفانى ) مراد از طور سينهء منشرح است باسلام و مراد از ايمن جانب و جهت عقل و غيب است . « و ناديناه من جانب الطور الايمن » ( بيان السعادة ص 6 ) . طولِ أَوسط - اين اصطلاح هيوى است و دورى مركز تدوير را از اوج اوسط نامند . طولِ بَلَد - ( اصطلاح هيئت ) ( رجوع به عرض بلد و التفهيم ص 172 شود ) طَهارَت - ( اصطلاح فقهى و عرفانى ) در لغت پاكى و پاكيزگى است و نظافت و نزاهت است و در اصطلاح فقها . نام است مر وضوء و غسل را و تيمم بدل از غسل و وضوء را و استعمال طهور است مشروط به نيت و طهور يعنى مطهر اول ، آب است « وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً طَهُوراً لِنُحْيِيَ بِهِ بَلْدَةً مَيْتاً » و « يُنَزِّلُ عَلَيْكُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً لِيُطَهِّرَكُمْ بِهِ وَ يُذْهِبَ عَنْكُمْ رِجْزَ الشَّيْطانِ وَ لِيَرْبِطَ عَلى قُلُوبِكُمْ » و از قواعد است كه « كل الاجسام على الطهارة » مگر ، ده امر كه استثنا شده است و « كل الحيوان على الطهارة » مگر كلب و خنزير و كافر و « كل الميتات على النجاسة مگر آنچه ذا نفس سائله نباشد مانند مار - ماهى و ملخ . ( از شرح لمعه ص 98 قواعد ص 365 ) . رجوع به مطهرات شود در معتقد الاماميه آمده است : طهارت دو گونه است : وضو است ، و اين را طهارت صغرى گويند . و غسل . و اين را طهارت كبرى گويند . آنچه وضو را بشكند و وضو بواجب كند ، شش چيز است : بول و غائط و باد